na podstawie:
- "ICD-10. Zaburzenia psychiczne w praktyce podstawowej opieki zdrowotnej. Wskazówki pomocne w rozpoznawaniu i postępowaniu”, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 1999.
- Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10 PC (ICD-10, Primary Care, chapter V) przygotowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).
Poniższe należy rozumieć jako wskazówki dla lekarzy opieki podstawowej.
Depresja – F32
Ujawnienie dolegliwości
Początkowo pacjent może przejawiać jeden lub więcej objawów somatycznych (zmęczenie, ból). W trakcie badania ujawnia się depresyjny nastrój lub utrata zainteresowań. Niekiedy problemem staje się drażliwość.
Niektóre grupy osób cechuje podwyższone ryzyko występowania depresji (np. osoby świeżo po porodzie lub po udarze, cierpiące na chorobę Parkinsona lub stwardnienie rozsiane).
Cechy diagnostyczne
obniżony (smutny) nastrój
utrata zainteresowania lub odczuwania przyjemności
Często występują następujące objawy towarzyszące:
zaburzenia snu
zaburzone łaknienie
poczucie winy i utrata zaufania do siebie
samobójcze myśli i działania
zmęczenie/ utrata energii lub obniżone libido
słaba koncentracja
pobudzenie/ spowolnienie ruchów lub mowy
Często występują objawy lęku lub nerwowości.
Rozpoznanie różnicowe
Jeśli występują omamy (słyszenie głosów, zwidywanie) lub urojenia (dziwne lub niezwykłe przekonania), to w sprawie postępowania wobec tych problemów patrz: ostre zaburzenia psychotyczne - F23. Rozważ konsultację dotyczącą postępowania.
Jeśli w wywiadzie występowały epizody manii (pobudzenie, wzmożony nastrój, przyspieszona mowa), patrz dwubiegunowe zaburzenia afektywne – F31
Jeśli ma miejsce intensywne używanie alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych, patrz zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu – F10, zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych - F11.
Niektóre leki mogą wywołać objawy depresji (np. Beta-blokery, inne leki hipotensyjne, blokery receptorów H2, doustne leki antykoncepcyjne, kortykosteroidy)
Zaburzenia dwubiegunowe – F31
Ujawnienie dolegliwości
U pacjenta mogą występować epizody: depresji, manii lub pobudzenia o opisanych poniżej cechach.
Cechy diagnostyczne
Okresy manii:
zwiększenie energii i aktywności
utrata zahamowań
przyspieszona mowa
wzmożone poczucie własnej wartości
zmniejszona potrzeba snu
łatwo odwracalna uwaga
wzmożenie nastroju lub drażliwości
Pacjent może także mieć okresy depresji:
z nastrojem obniżonym lub smutnym
z utratą zainteresowań i odczuwania przyjemności
Mogą temu towarzyszyć następujące objawy:
zaburzenia snu
słaba koncentracja
poczucie winy i obniżona samoocena
zaburzenia łaknienia
zmęczenie i utrata energii
myśli i działania samobójcze
Mogą dominować epizody jednego typu.
Epizody (depresji i/ lub manii) mogą występować często lub być oddzielone okresami prawidłowego nastroju.
W ciężkich przypadkach okresu manii lub depresji pacjenci mogą halucynować (słyszeć głosy, zwidywać) lub doznawać urojeń (dziwnych, nielogicznych przekonań).
Rozpoznanie różnicowe
Alkohol lub inne substancje psychoaktywne mogą powodować podobne objawy. Jeśli ma miejsce intensywne używanie alkoholu lub innych substancji, patrz zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu – F10, zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych -F11.
